FIFA ASEAN Cup 2026, một giải đấu mới do FIFA khởi xướng nhằm tăng cường kết nối khu vực và tạo cơ hội thi đấu quốc tế, đang diễn ra nhưng lại vấp phải nhiều tranh cãi. Từ vấn đề bản quyền truyền hình đến sự vắng vẻ trên các khán đài, giải đấu này đang đặt ra nhiều câu hỏi về hiệu quả thực tế và tương lai của nó.
Điểm chính về FIFA ASEAN Cup 2026
- Giải đấu diễn ra từ 24 tháng 9 đến 5 tháng 10 năm 2026 tại Hồng Kông (Trung Quốc) và Indonesia.
- FIFA đã giảm 35% tiền thưởng cho đội vô địch, từ 1 triệu USD xuống còn 650.000 USD.
- Việc bán bản quyền truyền hình gặp khó khăn, với giá chào bán ban đầu cao và chỉ một số ít quốc gia mua được.
- Nhiều trận đấu diễn ra trong các sân vận động trống vắng, chất lượng phát sóng bị chỉ trích.
- Sự tham gia của các đội không thuộc ASEAN và việc trùng lặp với AFF Cup gây tranh cãi.
Bản quyền truyền hình: Cuộc chiến giá cả và sự chậm trễ
Một trong những vấn đề nổi cộm nhất của FIFA ASEAN Cup 2026 là câu chuyện bản quyền truyền hình. FIFA ban đầu yêu cầu mức giá 3 triệu USD cho gói bản quyền phát sóng tại Việt Nam, sau đó giảm xuống còn 2,6 triệu USD. Tuy nhiên, các đài truyền hình Việt Nam đã ngừng theo đuổi thỏa thuận này vào trưa ngày 26 tháng 9 năm 2026. Chỉ một giờ trước trận đấu mở màn của đội tuyển Việt Nam gặp Philippines vào tối cùng ngày, FPT Play và TV360 mới xác nhận đã mua được bản quyền phát sóng giải đấu.
Một chuyên gia về bản quyền truyền hình cho biết giá cuối cùng mà phía Việt Nam trả thấp hơn đáng kể so với giá chào bán ban đầu.
Tình hình tương tự cũng xảy ra ở Malaysia. Đài truyền hình RTM đã phủ nhận việc chi hàng chục triệu ringgit để mua bản quyền phát sóng toàn bộ giải đấu, khẳng định họ chỉ mua bản quyền các trận đấu có sự tham gia của đội tuyển quốc gia Malaysia (Harimau Malaya) với chi phí thấp hơn đáng kể. Thực tế, chỉ có các đài truyền hình từ hai quốc gia ASEAN (bao gồm đồng chủ nhà Indonesia) và hai quốc gia ngoài ASEAN (bao gồm đồng chủ nhà Hồng Kông) đã mua bản quyền giải đấu.
Việc thiếu bản quyền phát sóng đã khiến giải đấu có nguy cơ không được phát sóng chính thức tại nhiều quốc gia, làm giảm đáng kể khả năng tiếp cận của người hâm mộ.
Tiền thưởng bị cắt giảm và sự tham gia của các đội
Không chỉ bản quyền truyền hình, tiền thưởng của giải đấu cũng là một điểm gây tranh cãi. Tiền thưởng ban đầu cho đội vô địch là 1 triệu USD, nhưng FIFA đã giảm xuống còn 650.000 USD do khó khăn trong việc bán bản quyền phát sóng với giá cao. Việc cắt giảm tiền thưởng 35% này đã được báo cáo ba ngày trước khi giải đấu bắt đầu, gây ra sự thất vọng cho các đội tham dự.
Về mặt tham dự, giải đấu có sự góp mặt của 14 đội tuyển, bao gồm tất cả 11 quốc gia thành viên ASEAN và ba đội khách mời là Hồng Kông (Trung Quốc), Bangladesh và Pakistan. Việc mời các đội không thuộc khu vực ASEAN đã gây tranh cãi, khiến nhiều người đặt câu hỏi về mục tiêu thực sự của giải đấu. Một số ý kiến cho rằng đây có thể là chiến lược thương mại của FIFA nhằm kiếm tiền từ thị trường Trung Quốc, Ấn Độ và ASEAN, hơn là tập trung phát triển bóng đá khu vực.
Đáng chú ý, một số đội ở Hạng 1 đã cử đội hình B tham dự, cho thấy mức độ ưu tiên của họ đối với giải đấu này.
Công tác tổ chức và sự quan tâm của khán giả
Công tác tổ chức FIFA ASEAN Cup 2026 cũng nhận nhiều chỉ trích. Giải đấu được tổ chức tại Hồng Kông (Trung Quốc) và Indonesia. Tuy nhiên, hầu hết các trận đấu diễn ra trong các sân vận động trống vắng, chỉ có các trận đấu có đội chủ nhà mới thu hút được lượng khán giả lớn. Chất lượng phát sóng cũng bị chỉ trích nặng nề, ảnh hưởng đến trải nghiệm của những người hâm mộ theo dõi qua truyền hình.
Các chuyên gia bóng đá ở Malaysia và Singapore đã đặt câu hỏi về tính khả thi và logic tài chính của FIFA ASEAN Cup, cho rằng đây có thể là sự lãng phí nguồn lực cho các liên đoàn khu vực. Tổng thư ký FIFA Mattias Grafström đã tham dự các trận đấu mở màn và bày tỏ sự vui mừng về giải đấu, cho rằng nó giúp phát triển bóng đá trong khu vực. Tuy nhiên, những hình ảnh sân vận động vắng khán giả và các vấn đề về bản quyền truyền hình lại kể một câu chuyện khác.
Tương lai của bóng đá khu vực và những bài học
FIFA ASEAN Cup 2026 đang diễn ra song song với ASEAN Championship (AFF Cup), giải đấu truyền thống do Liên đoàn Bóng đá ASEAN (AFF) tổ chức. Sự tồn tại của hai giải đấu tương tự nhau đặt ra câu hỏi về việc liệu chúng có thể cùng tồn tại hay một trong hai sẽ bị loại bỏ trong tương lai.
Việc FIFA tổ chức một giải đấu mới với tên gọi tương tự, nhưng lại gặp nhiều khó khăn trong khâu tổ chức và thu hút sự quan tâm, cho thấy những thách thức trong việc tạo ra một sân chơi mới trong bối cảnh bóng đá khu vực đã có những giải đấu quen thuộc.
Những tranh cãi xung quanh FIFA ASEAN Cup 2026 mang đến nhiều bài học cho FIFA và các liên đoàn bóng đá khu vực. Việc đánh giá đúng mức độ quan tâm của thị trường, xây dựng chiến lược bản quyền truyền hình hợp lý và đảm bảo chất lượng tổ chức là những yếu tố then chốt để một giải đấu mới có thể thành công. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các tổ chức bóng đá để tránh trùng lặp và tối ưu hóa nguồn lực, đảm bảo sự phát triển bền vững của bóng đá khu vực.
Giải đấu này có ý nghĩa gì với người hâm mộ?
Đối với người hâm mộ, FIFA ASEAN Cup 2026 là một cơ hội để chứng kiến các đội tuyển quốc gia thi đấu, nhưng những vấn đề về bản quyền truyền hình và chất lượng phát sóng đã làm giảm trải nghiệm. Sự vắng vẻ trên khán đài cũng cho thấy giải đấu chưa thực sự tạo được sức hút lớn. Hy vọng rằng, những bài học từ giải đấu này sẽ giúp các nhà tổ chức cải thiện trong tương lai, mang đến những giải đấu chất lượng hơn, dễ tiếp cận hơn và thực sự phục vụ cho sự phát triển của bóng đá khu vực.